Ruzie over de schoonfamilie

Ruzie over schoonfamilie ontstaat meestal doordat een van jullie zich niet gesteund voelt tegenover de familie van de ander. De opmerking van je schoonmoeder doet pijn, maar het zwijgen van je partner doet meer pijn. Daarom lost een gesprek over wat je schoonfamilie fout doet weinig op. De eigenlijke vraag is of jullie tweeën een eenheid vormen, ook als de familie aan tafel zit.

Waarom ruzie over schoonfamilie zo gevoelig ligt

Je partner is opgegroeid met deze mensen. Gewoonten die jou opvallen, ziet je partner niet eens meer. Een moeder die ongevraagd de kastjes herinricht is voor jou grensoverschrijdend en voor je partner gewoon mama. Als jij er iets van zegt, hoort je partner kritiek op zijn of haar jeugd, en dus een beetje op zichzelf.

Tegelijk sta jij er als buitenstaander anders in. Je hebt geen jarenlange band waar een opmerking op kan landen. Wat binnen de familie als plagen geldt, komt bij jou binnen als afwijzing. Jullie kijken dus naar dezelfde verjaardag en zien allebei iets anders. Daar komt bij dat schoonfamilie niet te ontlopen is. Een ruzie met een vriend kun je laten rusten, maar de volgende verjaardag staat alweer in de agenda.

De loyaliteit van je partner

Wie tussen partner en ouders in staat, voelt zich klemgezet. 'Kies je nou voor haar of voor mij?' is een vraag waarop elk antwoord verkeerd voelt. Veel mensen lossen dat op door niets te doen. Ze sussen, veranderen van onderwerp of zeggen achteraf: 'Zo bedoelde ze het niet.' Voor de partner die zich gekwetst voelde, is dat het bewijs dat hij of zij er alleen voor staat.

Het helpt om te zien dat loyaliteit naar ouders geen gebrek aan liefde voor jou is. Je partner wil niemand kwijt. Andersom is jouw behoefte aan steun geen aanval op de familie. Zolang jullie het als een keuze tussen twee kampen bespreken, verliest er altijd iemand.

Waar het in de praktijk over botst

De aanleidingen lijken per stel verschillend, maar vallen bijna altijd in een van deze groepen.

• Bezoek: hoe vaak, hoe lang en of er onaangekondigd wordt aangebeld.
• Feestdagen en vakanties: bij wie jullie zijn en wie zich gepasseerd voelt.
• Bemoeienis: ongevraagd advies over het huishouden, geld of de kinderen.
• Opmerkingen: grapjes of steken onder water die een van jullie niet grappig vindt.
• Ongelijke aandacht: de ene familie krijgt meer tijd of hulp dan de andere.
• Informatie: wat je partner aan zijn of haar ouders vertelt over jullie relatie.

Vooral dat laatste punt wordt onderschat. Als jullie ruzie hebben gehad en je schoonmoeder weet het de volgende dag, voelt dat als verraad, ook als je partner alleen maar zijn hart wilde luchten.

Wat je partner wel en niet kan veranderen

Je schoonouders worden geen andere mensen. Wat wel kan veranderen, is hoe jullie samen met hen omgaan. Dat begint met een ander soort zin. 'Jouw moeder is onmogelijk' roept verdediging op. 'Toen ze dat over mijn werk zei en jij niets zei, voelde ik me alleen' gaat over jou en over jullie twee. Op die tweede zin kan je partner reageren zonder zijn moeder te hoeven afvallen.

Het werkt meestal het best als ieder het gesprek met de eigen familie voert. Een grens die je partner zelf aangeeft, komt aan als een wens van hun kind. Dezelfde grens uit jouw mond komt aan als een eis van de aangetrouwde.

Samen afspraken maken over familie

Afspraken werken alleen als jullie ze allebei redelijk vinden. Dat vraagt geven en nemen. 'Ik ga mee naar elke verjaardag, maar ik wil dat we om tien uur naar huis gaan.' 'Je ouders zijn welkom, als ze vooraf even bellen.' Zulke afspraken zijn klein en concreet, en ze laten zien dat jullie als stel beslissen.

Verwacht niet dat het daarna nooit meer schuurt. Een nieuwe baby, een zieke ouder of een verhuizing zet de verhoudingen opnieuw op scherp. Dan is het dezelfde vraag in een nieuwe vorm: hoe zorgen wij dat we hier samen in staan.